รูมาตอยด์

  "หมอครับ... แม่ผมเป็นเข่าเสื่อม แกชอบกินแกงหน่อไม้ใส่ไก่มาก แต่ข้างบ้านทักว่า 'อย่ากินนะ เดี๋ยวปวดขาเดินไม่ได้!' แม่เลยไม่กล้ากินมาเป็นปีแล้ว ผอมจนไม่มีแรง สรุปมันกินได้ไหมครับหมอ?" นี่คือเรื่องเข้าใจผิดระดับชาติที่หมอเจอแทบทุกวันครับ! ความเชื่อเรื่อง "ของแสลง" กับ "โรคปวดข้อ" เป็นของคู่กันในสังคมไทย โดยเฉพาะจำเลยตัวเอ้ อย่าง "หน่อไม้" และ "สัตว์ปีก" (ไก่, เป็ด) หลายคนพอเริ่มปวดเข่า ปวดนิ้ว ก็เหมาเข่งงดของพวกนี้ทันที จนร่างกายขาดโปรตีน กล้ามเนื้อลีบ อาการปวดกลับแย่ลงกว่าเดิมเสียอีก วันนี้หมอเก่งขอมาทำหน้าที่ "ทนายแก้ต่าง" ให้กับหน่อไม้และไก่ครับ มาดูกันชัดๆ ว่า ข้อเสื่อม (Osteoarthritis) และ รูมาตอยด์ (Rheumatoid) ต้องกลัวอาหารพวกนี้จริงไหม หรือเป็นแค่แพะรับบาปจากความสับสนเรื่อง "โรคเก๊าท์" ครับ? ต้นตอความสับสน: ทำไมใครๆ ก็กลัวหน่อไม้? สาเหตุที่คนไทยกลัวของพวกนี้ เพราะเราเอาโรคปวดข้อทุกชนิดไปรวมกับ "โรคเก๊าท์" (Gout) ครับ ความจริงของโรคเก๊าท์: คนที่เป็นเก๊าท์ ร่างกายจะมีกรดยูริกสูง ซึ่งกร...

  "ตื่นเช้ามา มือแข็งทื่อ กำมือไม่ลง ปวดตุบๆ ที่ข้อนิ้วทั้งสองข้าง... นี่ฉันเป็นแค่นิ้วล็อค หรือกำลังป่วยเป็นโรคพุ่มพวงกันแน่?" มีคนไข้หญิงท่านหนึ่ง ชื่อคุณพลอย อายุเพิ่งจะ 30 ปี เดินเข้ามาในห้องตรวจด้วยท่าทางกังวลใจครับ เธอเล่าว่า "หมอคะ ช่วงนี้ตื่นนอนตอนเช้าๆ มือมันแข็งไปหมดเลยค่ะ กว่าจะขยับได้ต้องแช่น้ำอุ่นเป็นชั่วโมง ปวดตามข้อนิ้วทั้งซ้ายและขวาเลย ตอนแรกนึกว่าพิมพ์คอมฯ เยอะ เป็นออฟฟิศซินโดรม แต่กินยาแก้ปวดมา 2 อาทิตย์แล้วไม่ดีขึ้นเลยค่ะ หนูจะเป็นโรคอะไรไหมคะ?" อาการแบบคุณพลอย เป็นสิ่งที่หมอพบบ่อยในผู้หญิงวัยทำงานครับ และเป็นสัญญาณเตือนที่ "ไม่ควรมองข้าม" เพราะอาการปวดข้อที่เกิดขึ้น "พร้อมกันทั้งสองข้าง" ในผู้หญิงอายุน้อย มักไม่ได้เกิดจากการใช้งานหนักเพียงอย่างเดียว แต่อาจมีต้นตอมาจากระบบภูมิคุ้มกันในร่างกายที่กำลังเล่นตลกกับเราอยู่ วันนี้หมอเก่งจะพามาไขปริศนาอาการปวดมือสองข้าง ว่าเป็นโรคอะไรได้บ้าง และต้องเจาะเลือดตรวจหาอะไรถึงจะรู้ผลชัวร์ครับ ปวดมือ 2 ข้างพร้อมกัน: สัญญาณเตือนที่ไม่ธรรมดา โดยปกติแล้ว ถ้าเราปวดจากการใช้งาน (เช่น เอ็นอักเสบ น...

  "หมอครับ... แม่แค่ล้มก้นกระแทกเบาๆ ในห้องน้ำเอง ทำไมสะโพกหักเลยล่ะครับ? แกเป็นแค่รูมาตอยด์ไม่ใช่เหรอ ไม่ได้เป็นโรคกระดูกพรุนสักหน่อย" นี่คือความเจ็บปวดใจของลูกชาย "ป้าดา" (นามสมมติ) ที่ต้องเห็นคุณแม่วัย 58 ปี นอนเจ็บอยู่บนเตียงฉุกเฉินครับ ป้าดาเป็นคนไข้รูมาตอยด์ที่รักษามานานกว่า 10 ปี อาการปวดข้อของแกขึ้นๆ ลงๆ แต่แกก็ใช้ชีวิตได้ปกติ จนกระทั่งเช้านี้ที่แกเสียหลักลื่นในห้องน้ำ เป็นการล้มที่ไม่แรงเลยครับ แต่ผลลัพธ์คือกระดูกสะโพกหักจนต้องผ่าตัด หลายคนเข้าใจว่า "รูมาตอยด์" คือโรคปวดข้อที่ทำให้นิ้วหงิกงอเท่านั้น แต่ความจริงที่น่ากลัวกว่านั้นคือ มันมักจะจูงมือเพื่อนสนิทที่ชื่อว่า "กระดูกพรุน" มาด้วยเสมอ เปรียบเหมือน "ภัยเงียบซ้อนภัยเงียบ" ที่รอวันแสดงตัว วันนี้หมอจะมาเล่าให้ฟังครับว่า ทำไมคนเป็นรูมาตอยด์ถึงกระดูกเปราะบางกว่าคนทั่วไป และเราจะป้องกันโศกนาฏกรรมแบบป้าดาได้อย่างไรครับ ความจริงที่ต้องรู้: รูมาตอยด์กัดกินลึกถึงเนื้อกระดูก จากการศึกษาพบว่า ผู้ป่วยโรครูมาตอยด์มีความเสี่ยงที่จะเกิดกระดูกหักจากภาวะกระดูกพรุน "มากกว่าคนทั่วไปถึง 2 ...

​ กินยาแล้วทำไมยังปวด? ความจริงของการรักษารูมาตอยด์ ที่คนไข้หลายคนถอดใจไปก่อน เคยไหมครับ ตื่นเช้ามาแล้วขยับมือนิ้วลำบาก กำมือไม่ลง รู้สึกตึงไปหมดเหมือนหุ่นยนต์ที่น้ำมันหล่อลื่นแห้ง ต้องแช่น้ำอุ่นหรือขยับไปมาสักพักถึงจะดีขึ้น พอไปหาหมอ ได้รับคำวินิจฉัยว่าเป็น "รูมาตอยด์" ได้ยากลับมากองโต แต่พอกินยาไปอาทิตย์นึง อาการปวดก็ยังไม่หายขาด บางคนใจร้อนคิดว่ายาไม่ดี หรือหมอรักษาไม่ถูกทาง เลยหยุดยาเอง หรือหันไปหากินยาสมุนไพรแก้ปวดแทน สุดท้ายข้อบิดเบี้ยวผิดรูปจนสายเกินแก้ เรื่องราวของ "คุณอำไพ" (นามสมมติ) วัย 50 ปี เป็นตัวอย่างที่หมออยากเล่าให้ฟังครับ เธอมาหาหมอด้วยอาการปวดข้อนิ้วมือและข้อมือทั้งสองข้าง เป็นมานานกว่า 3 เดือน ตอนแรกเธอไปซื้อยากินเอง พอกินก็หาย พอหยุดยาก็ปวดใหม่ วนเวียนอยู่แบบนี้ จนวันที่มาเจอหมอ ข้อนิ้วเริ่มบวมแดงอย่างเห็นได้ชัด หมอตรวจแล้วยืนยันว่าเป็นรูมาตอยด์ และเริ่มให้ยาปรับภูมิคุ้มกัน แต่ผ่านไป 2 สัปดาห์ เธอกลับมาหาหมอด้วยสีหน้าไม่สู้ดี บอกว่า "หมอคะ ทำไมกินยาแล้วยังปวดอยู่เลย ยามันไม่ได้ผลหรือเปล่าคะ?" นี่คือ "จุดวัดใจ" ของการรักษารูมา...

  "ตื่นเช้ามา มือแข็ง กำไม่ลง... ปวดข้อพิลึก เป็นทั้งซ้ายและขวาพร้อมกัน" (ไม่ใช่แค่โรคคนแก่ แต่คือสัญญาณเตือนจากภูมิคุ้มกันที่กำลังทำร้ายตัวเอง) เคยไหมครับ? เช้าวันใหม่ที่ควรจะสดใส แต่คุณกลับต้องตื่นมาพร้อมความรู้สึก "ขัดใจ" เพราะขยับมือไม้ไม่ได้ดั่งใจ นิ้วมือแข็งเกร็งไปหมด เหมือนมีสนิมเกาะที่ข้อต่อ จะบีบยาสีฟันก็ไม่มีแรง จะติดกระดุมเสื้อก็ลำบาก หลายคนคิดว่า "สงสัยเมื่อวานทำงานหนักไป" หรือ "คงเป็นนิ้วล็อคธรรมดา" เลยกินยาแก้ปวด ซื้อยานวดมาทา แล้วก็ปล่อยผ่านไป แต่พอหยุดยาก็กลับมาปวดใหม่ แถมคราวนี้เริ่มลามไปปวดข้อเท้า ข้อศอก และเป็นพร้อมกันทั้งสองข้าง ถ้าคุณ หรือคนใกล้ตัวกำลังมีอาการแบบนี้ อย่าชะล่าใจนะครับ เพราะนี่ไม่ใช่ความเสื่อมตามสังขาร แต่มันคือสัญญาณเตือนภัยระดับสีแดงของโรคที่ชื่อว่า "ข้ออักเสบรูมาตอยด์" (Rheumatoid Arthritis) ภัยเงียบที่หากปล่อยไว้ อาจทำให้ข้อพิการจนกู้คืนไม่ได้ครับ วันนี้หมอจะพามาเช็กสัญญาณเตือน และวิธีวินิจฉัยโรคนี้ให้ชัดเจน เพื่อให้คุณรู้ทันและรักษาได้ก่อนที่ข้อจะพังครับ เรื่องเล่าจากห้องตรวจ: คุณครูส้ม กับอาการ...

  แนวทางการรักษาโรคข้ออักเสบรูมาตอยด์: ไม่ใช่แค่เรื่องปวด แต่คือการหยุดยั้งความเสียหายก่อนสาย “หมอคะ ตอนแรกป้านึกว่าปวดเพราะทำงานบ้านเยอะ นวดก็แล้ว ทายาก็แล้ว แต่ทำไมตื่นเช้ามา มือมันแข็งกำไม่ลง ขยับลำบากตั้งเป็นชั่วโมง” นี่คือประโยคที่หมอได้ยินบ่อยมากครับ จากคนไข้ที่เดินเข้ามาในห้องตรวจด้วยสีหน้ากังวล บางคนมาตอนที่ข้อนิ้วเริ่มบิดเบี้ยวไปแล้ว เพราะเข้าใจผิดคิดว่าเป็นโรคกระดูกเสื่อมตามวัย หรือคิดว่าเป็นเก๊าท์ เลยซื้อยากินเองมาเป็นปี วันนี้หมออยากชวนทุกคนมาทำความเข้าใจ “โรคข้ออักเสบรูมาตอยด์” กันใหม่ครับ โรคนี้ไม่ใช่แค่เรื่องของความเจ็บปวด แต่เป็นการแข่งกับเวลา เพื่อรักษาข้อต่อของเราให้ใช้งานได้ดีไปตลอดชีวิต โรคข้ออักเสบรูมาตอยด์ คืออะไร? ถ้าจะอธิบายให้เห็นภาพง่ายที่สุด ให้จินตนาการว่าร่างกายของเรามี “ทหาร” หรือระบบภูมิคุ้มกัน ที่มีหน้าที่คอยปกป้องเราจากเชื้อโรคภายนอก แต่ในผู้ป่วยรูมาตอยด์ ทหารเหล่านี้เกิดความเข้าใจผิดครับ แทนที่ทหารจะไปสู้กับเชื้อโรค กลับหันกระบอกปืนมายิงใส่ “ป้อมปราการ” ของตัวเอง ซึ่งก็คือ “เยื่อบุข้อ” ตามข้อต่างๆ ในร่างกาย ทำให้เกิดการอักเสบเรื้อรัง เหมือนมีไฟไหม้...